The Balanced Personality-Nhân cách thăng bằng

Nhân cách thăng bằng
Robert Bogoda
Bình Anson lược dịch, tháng 1-1997

The Buddha-Dhamma is, then, a guide to daily life, and its basic principles are of great practical value in the art of living. The householder, while involved in his responsibilities and commitments, will not lose sight of the ultimate goal, Nibbana. Rather, he should consider lay life as a preparation and training ground for its realization.
Phật Pháp không phải là sách tiểu thuyết để đọc rồi quên đi. Phật Pháp có liên quan đến đời sống – một đời sống thực, một đời sống mà bạn và tôi trải qua hằng ngày. Giá trị của đời sống nầy sẽ gia tăng đáng kể khi Phật Pháp được diễn dịch ra hành động, và thấm nhập vào tánh tình của chúng ta qua các nỗ lực thường xuyên, qua các thực tập mỗi ngày.

Mục đích tối hậu của Phật Pháp là Niết Bàn – vượt thoát khỏi mọi hoạn khổ, phiền não. Mục đích trước mắt là giúp ta hiểu rõ và giải quyết các vấn đề trực diện với ta trong đời sống hằng ngày, giúp ta trở thành những con người sống an lạc, thảnh thơi và thăng bằng, sống hòa hợp với môi trường chung quanh và những người đồng loại…
Kinh Ðại Hạnh Phúc (Maha-Mangala Sutta) có nói rằng, các phước hạnh thật sự của đời sống là có được “một tâm ý có định hướng đúng” (atta-samma-panidhi). Có nghĩa là ta phải nhận thức đúng đắn vị trí của mình trong thế gian, có quyết định đúng đắn về mục tiêu, và tìm một con đường đúng đắn để tiến đến mục tiêu đó.

Người an lạc và thăng bằng là người có một mục đích cao thượng trong đời sống, có một đường lối tốt để đi theo, và có một triết lý sống giản đơn nhưng đầy ý nghĩa để dẫn đường.

Trong đạo Phật, tâm ý bao trùm vật chất. Một nét đặc thù của tâm ý là “ý định” (hay “tác ý”). Ðể sử dụng tốt cuộc đời và nghiệp kế thừa của mình, ta phải biết chọn một mục tiêu hướng thượng và thực tiễn trong đời sống, và tạo ra một kế hoạch để đi đến đó. Chúng ta sẽ trở nên những gì mà ta mong muốn được như vậy.

Khi ta càng thông hiểu bản thân – qua hành trì tự quán sát và tự phân tích – ta sẽ càng có nhiều khả năng để tự cải tiến và phát triển. Thêm vào đó, ta nên tự hỏi rằng mình sẽ tiến và tiến đến cấp độ nào trong việc tu tâm để mình trở nên độ lượng, an bình, tự tại, dịu dàng, thông cảm, chân thật, hiền lành, chất phác, cẩn thận, tinh tấn, cần mẫn, nhẫn nại, bao dung, và khôn khéo. Ðó là các đức tính cao quý của một Phật tử biết sống hợp thời. Ta phải cố gắng tự cải thiện mỗi khi có cơ hội – mỗi ngày một chút. Ta nên hiểu rằng mỗi khi mình thực hiện một hành động hướng thiện, dần dần nó được huân tập thành một thói quen tốt. Từ các thói quen tốt đó, chúng sẽ thấm nhập tạo thành các đặc tính cao thượng cho bản thân.

Chánh niệm (Sati) là một sự tỉnh giác quan trọng. Chánh niệm là cách nhìn sự vật một cách khách quan, lột bỏ mọi ưa ghét, thành kiến và thiên vị. Ðây là cách nhìn mọi sự vật theo bản thể chân thật của chúng – các sự kiện lột trần. Khả năng làm được điều nầy đánh dấu sự trưởng thành trong Phật Pháp. Nguyên tắc quán sát vô tư phải được áp dụng rốt ráo trong các tư duy hằng ngày. Từ đó, sự suy tư của ta sẽ được rõ ràng, trong sáng hơn và ta sẽ sống hướng thiện hơn, làm giảm thiểu các ảnh hưởng xấu xa tác động vào mình, từ các phương tiện truyền thông quảng cáo tiêu thụ vật chất, và kết quả là ta có được các tăng trưởng về những quan hệ tốt giữa con người với con người.

Vì vậy, một Phật tử có nhân cách thăng bằng là người phải biết tự chủ, tự quyết định, tự tạo ra các ý kiến và kết luận khi phải đối phó với các khó khăn trong cuộc sống, dựa vào các nguyên tắc cơ bản của Phật Pháp. Người ấy có một tri thức và luân lý dũng mãnh. Người ấy sẵn sàng đứng một mình, theo đuổi một con đường sống của mình, cho dù người khác có thể hiểu lầm và dị nghị.

Dĩ nhiên là người Phật tử ấy phải biết đón nhận các ý kiến đóng góp và cố vấn của người khác – bởi vì việc thu nhận các ý kiến xây dựng từ những người có kiến thức và kinh nghiệm thì không phương hại gì đến sự tự do chọn lựa của mình – nhưng cuối cùng rồi thì phải tự mình có những quyết định cho đời mình.

Thấy được quan hệ giữa lòng tham dục và sự khổ đau, chúng ta phải luôn luôn gìn giữ một mức độ xả ly, thoát khỏi các ràng buộc quá đáng của thế tục. Chúng ta phải biết điều chỉnh đời sống của mình trong kỷ cương của năm giới luật cư sĩ (ngũ giới). Từ đó, ta bảo vệ được sự an lành của ta, trong hiện tại và tương lai, qua cách sống thuận hòa với các quy luật phổ quát của Phật Pháp được áp dụng vào đời sống tinh thần và đạo đức của mình. Phát triển đặc tính luân lý và đạo đức (Sila – trì giới) nầy là một điều kiện tiên quyết để huân tập tâm ý và từ đó, làm nền tảng tạo trí tuệ (Panna) cần thiết để thực chứng Niết Bàn.

Ðời sống là vô thường, lúc nào cũng có nhiều thay đổi. Các tai họa hoặc những việc bất ưng ý có thể sẽ xẩy ra cho ta, và khi đó, ta phải biết trực diện chúng một cách bình thản và thăng bằng…Ta sẽ vượt qua các nỗi sợ hãi và lo âu thái quá, không có cơ sở và không có luận lý, bởi vì ta biết chế ngự các cảm tính của mình. Từ đó, những ngộ nhận, những bất công trong đời, những u sầu vì tưởng rằng mình bị đối xử tàn tệ sẽ được ta thông hiểu rõ ràng và đón nhận nhẹ nhàng hơn, vì ta đã hiểu được cặp nguyên lý nghiệp quả và tái sinh…
Người ấy biết sống đơn giản, không có nhiều nhu cầu. Của cải vật chất đối với người ấy chỉ là những đầy tớ, không phải là những chủ nhân ông. Người ấy hoàn toàn tự do, không bị lệ thuộc vào sự sai khiến của các sự vật bên ngoài. Người ấy nhận thức được rằng các sự vật thấy được thì chỉ là tạm bợ và thay đổi luôn. Tóm lại, người ấy có được một tâm ý bình thản, chừng mực, và tri túc. Tri túc, như lời Phật dạy, là một nguồn tài sản lớn nhất, là một trong bốn nguồn hạnh phúc:

Không bệnh là Lợi tối thượng
Tri túc là Của tối thượng
Thành tín là Bạn tối thượng
Niết Bàn là Lạc tối thượng.
(Pháp Cú, 204)

Khi đã thông hiểu như thế, người Phật tử đó sẽ học được cách thích nghi với những hoàn cảnh đổi thay mà không bao giờ sầu khổ than van hay cay đắng.

Nếu ta có Chánh Tín (Saddha), nghĩa là có niềm tin nơi Phật Pháp dựa trên sự hiểu biết, ta phải cố gắng thực hành. Mỗi Phật tử chân chính phải thực hành liên tục bốn điều tinh tấn – Tứ Chánh Cần – vốn là chi thứ sáu của Bát Chánh Ðạo. Ðó là: tinh tấn vượt qua và tinh tấn ngăn chận các pháp bất thiện như là các ý tưởng sân hận; tinh tấn phát triển và tinh tấn nuôi dưỡng các pháp thiện trong tâm ý như là các ý tưởng từ bi. Các tâm ý nầy chẳng những sẽ bảo vệ bản thân ta, mà từ đó cũng sẽ giúp được những người khác chung quanh ta.

Ta phải tập có thói quen suy xét về các tư tưởng và hành động của chính mình để xem chúng có chân thật hay không, bởi vì chân thật với chính mình là một con đường chắc chắn đưa đến tâm ý toàn thiện. Thêm vào đó, chúng ta phải biết dành thì giờ mỗi ngày để tĩnh lặng tự quán soi hay là hành thiền, để ôn lại các việc làm trong ngày, và để suy xét xem ta có đi ngược lại với các nguyên tắc căn bản mà Ðấng Từ Phụ của chúng ta đã từng khuyên dạy, để mà sám hối và tránh phạm các lỗi lầm đó trong tương lai.

Mỗi ngày ta cũng nên đọc một đoạn kinh từ các bài giảng của Ðức Phật. Thói quen hữu ích nầy giúp chúng ta phát triển tâm ý thiện, làm giảm đi các u sầu, phiền muộn, và giúp đưa đời sống của ta đi vào con đường chân chính.

Qua các cách thức nêu trên, là những cư sĩ đệ tử của Ðức Phật, chúng ta sẽ luôn tăng trưởng trong ánh sáng nhiệm mầu của Chánh Pháp, luôn luôn uốn nắn nhân cách của mình, rèn luyện tâm thức, huân tập các cảm tính, và tăng cường ý chí dũng mãnh để tạo các lợi ích phước báo lâu dài cho bản thân và cho người khác.

Nguyên tác: Robert Bogoda, 1996. The Balanced Personality. In: Buddhist Culture, The Cultured Buddhist. Bodhi Leaves No. 139. Buddhist Publication Society, Sri Lanka.

Source: http://www.buddhismtoday.com/viet/phatphap/011-nhancach.htm

The Balanced Personality

The Buddha-Dhamma is, then, a guide to daily life, and its basic principles are of great practical value in the art of living. The householder, while involved in his responsibilities and commitments, will not lose sight of the ultimate goal, Nibbana. Rather, he should consider lay life as a preparation and training ground for its realization.

The Discourse on Blessings (Maha-Mangala Sutta) states that one of life’s true blessings is to have “a mind properly directed” (attasammapanidhi). This means that one must discover one’s proper place in the world, decide on a proper aim, and find the proper way to achieve it. A happy and balanced person is one who has a worthy aim in life, a clear course of action to follow, and a simple but sound philosophy of life as a guide

In Buddhism, mind predominates over matter. A characteristic feature of mind is purpose. To make the best use of our life and our kammic inheritance we must choose a practical aim in life and devise a plan to achieve this aim. Then we will become what we want to be…

Sati or bare attention is an important aspect of mindfulness. Sati is the objective seeing of things stripped bare of likes and dislikes, bias and prejudice. It is viewing things and events as they really are — the naked facts. The ability to do this is a sign of true Buddhist maturity. The principle of bare attention should be applied vigorously to everyday thinking. The results will be: clearer thinking and saner living, a marked reduction in the pernicious influence of mass media propaganda and advertisements, and an improvement in our inter-personal relationships.

A well-balanced Buddhist, therefore, must make up his own mind, form his own opinions, and arrive at his own conclusions in facing life’s difficulties according to Buddhist principles. He must not be a moral and intellectual coward. He must be prepared to stand alone, to go his own way irrespective of what others think or say. Of course he will take advice — it is no interference with one’s freedom to seek advice from a more experienced and knowledgeable person — but the decision should be his own.

Seeing the relationship between craving and suffering, we must maintain a certain degree of detachment from worldly things and, in addition, regulate our lives by strictly observing the Five Precepts. Thereby we preserve the well-being of our whole personality, both here and in the hereafter, by living in harmony with the universal laws governing our mental and moral life. The development of moral and ethical character (sila) is a prerequisite for mind-control and for obtaining the wisdom needed to attain Nibbana.

Change being inherent in life, disappointments and disasters are likely to happen, and when they do come, we should meet them with equanimity and a balanced response. This is evidence of right understanding, of seeing clearly that everything happens because of causes, that effects correspond to their causes, and that we ourselves are responsible for generating the causes — if not in the present life, then in some past life. Likewise, we should be able to overcome unfounded, irrational, and exaggerated fears and worries as we obtain some degree of emotional control. Thus the apparent injustices of life, grievances both personal and social, emotional maladjustments, and so on, are all explained fully and rationally by the twin principles of kamma and rebirth.

There is another reason the Buddhist preserves his philosophical demeanour. He has strength derived from other unseen resources — his store of wholesome actions, the qualities of his character, the happiness derived from meditative practices, all of which are independent of material things. Thus he is the owner of an increasingly self-reliant and self-sufficient mind. He has learned simplicity of life and wants; material things have now become his servants and not his master. He is free from the tyranny of external things. He has realized that while seen things are temporary and passing, the unseen is real. In sum, he now possesses a calm, controlled, and contented mind. And contentment, says the Buddha, is the greatest wealth, one of the four sources of happiness:

Health is the highest gain.

Contentment is the greatest wealth.

The trusty are the best kinsmen.

Nibbana is the highest bliss.

Dhammapada, v. 204

By understanding, he thus learns to adjust himself to new circumstances without rancor or bitterness.

If we have saddha, confidence in the Buddha-Dhamma based on knowledge, we must act on it. Every true Buddhist should constantly practice the four great efforts (the sixth step of the path), namely: to overcome and avoid unhealthy states of mind, and to stimulate and maintain healthy states of mind such as thoughts of metta and karuna. These states not only protect the practitioner, but help others as well.

We must acquire the habit of questioning whether a thought or action done is honest or not, for honesty with ourselves is the one sure way to mental health. In addition, we should set apart a few minutes every day for the purpose of quiet reflection or meditation, for reviewing the day’s happenings, and to see how far we may have deviated from the essential principles of the Master’s Teachings in order to avoid future lapses.

We might also read a passage of the Buddha’s discourses daily. This useful habit would enable us to forget our little worries and troubles, develop our minds, and put our whole life into perspective.

In these ways, as lay disciples of the Buddha, we grow in all aspects of Dhamma, molding our whole personality, instructing the intellect, training the emotions, and disciplining the will in the interests both of ourselves and of others.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s